تشخیص عسل طبیعی از تقلبی؛ ۷ روش خانگی و مطمئن
بهرهمندی از منافع عسل طبیعی به شرطی است که از عسل خالص استفاده کنید
عناوین

بهرهمندی از منافع عسل طبیعی به شرطی است که از عسل خالص استفاده کنید. عسل کاملا طبیعی هم ممکن است در پروسههای بستهبندی صنعتی، بسیاری از خواص و منافع واقعی خود را از دست بدهد. بنابراین قبل از خرید عسل باید به خلوص و اصالت عسل توجه کنید و معیاری برای تشخیص عسل طبیعی داشته باشید.
تشخیص عسل طبیعی از تقلبی
عسل میتواند جایگزین فوقالعادهای برای شکر تصفیهشده و دیگرشیرین کنندههای پرکالری و صنعتی باشد. شیرین کنندههایی مثل شکر فقط منبعی است خالص از کالری و متاسفانه هیچ ارزش غذایی دیگری ندارد. اما عسل طبیعی، این ماده شیرین و دوست داشتنی که مادر طبیعت و سخاوتمندی زنبورهای عسل به ما هدیه داده، نه تنها میتواند زندگی ما را شیرین کند، بلکه دارای مواد معدنی، مواد مغذی و آنزیمهای زندهای است که منافع بیشماری برای بدن ما دارد.
البته توجه کنید که بهرهمندی از این منافع به شرطی است که از عسل طبیعی و خالص استفاده کنید. عسل کاملا طبیعی ممکن است در پروسههای بستهبندی صنعتی، بسیاری از خواص و منافع واقعی خود را از دست میدهد. بنابراین باید قبل از خرید به خلوص واصالت عسل توجه کنید و معیاری برای تشخیص عسل طبیعی داشته باشید.
عسل تقلبی و عسل ناخالص
بزرگترین مشکل این موضوع ، کیفیت عسل است. پیدا کردن عسل خوب و خالص میتواند بسیار چالش برانگیز باشد. مانند بسیاری از مواد غذایی درعسل نیز تقلب رایج است.
تقلب در عسل آسان بسیار است. عسل تجاری را اغلب با محلول گلوکز، شربت با فروکتوز بالا و سایر موادی که ممکن است حتی درباره آنها ندانید مخلوط میکنند. گاهی اوقات وقتی در شیشهی عسل را باز می کنید، صدای “پاپ” را می شنوید. حالتی که اینگار در آن گاز جمع شده است. این صدا می تواند نشان دهد که در عسل تقلبی شده است. احتمال دارد فرآیند تخمیر در داخل آن اتفاق افتاده باشد. چیزی که در عسل خام و طبیعی اتفاق نمیافتد.
بهترین کیفیت عسل از زنبورها در طبیعت به دست میآید نه کارخانهها. بنابراین، اولین مرحله، خواندن برچسب روی ظروف عسل است.
مراقب کلماتی مانند «خام»، «طبیعی»، «عسل جنگلی» یا « عسل ارگانیک » باشید. اگر چه ممکن است این نوع عسلها بیخطر باشند اما، هرگز نمیتوانید خیلی مطمئن باشید و الزاما این راه بیخطری نیست. پس چه کنیم؟
سختی تشخیص عسل تقلبی
آیا واقعاً میتوانید تفاوت بین عسل طبیعی و عسل تقلبی را تشخیص دهید؟
شاید قدیمترها میشد با ترفندهای سادهای عسل تقلبی و عسل طبیعی را ازهم تشخیص داد. اما امروزه با تقلبهای حرفهایتر که امروزه در این ماده ارزشمند میشود؛ تشخیص آن کار راحت و خانگی نیست.
علاوه بر تقلب آگاهانه و عمدی در عسل، بسیاری اوقات ارزش غذایی و دارویی عسل طبیعی به خاطر اهمال کاری و سهل انگاری در مراحل مختلف جمع آوری، بستهبندی و نگهداری عسل به مقدار قابل ملاحظهای از بین میرود و کیفیت عسل کاهش پیدا میکند.
نگهداری در ظروف نامناسب و یا قرار گرفتن ظروف عسل در نور آفتاب مستقیم به خصوص در فصول گرم سال، حرارت بالای 50 درجه برای جداکردن شهد از موم در کارگاهها و عدم استفاده از ظروف بهداشتی و مناسب میتواند صدمات زیادی به عسل طبیعی بزند.
بنابراین لازم است برای خرید عسل طبیعی با یک منبع و فروشنده عسل مطمئن آشنا باشید تا بتوانید انتخابی با آسودگی خیال داشته باشید.
تفاوت عسل طبیعی و تقلبی چیست؟
خیلیها فکر میکنند عسل تقلبی یعنی «شکر آبشده» و به همین راحتی قابل تشخیص است، در حالی که امروز روشهای تقلب در عسل آنقدر پیشرفته شده که حتی با تستهای خانگی هم نمیتوان صددرصد مطمئن شد. با این حال، چند تفاوت اصلی بین عسل طبیعی و تقلبی وجود دارد که میتواند به تشخیص اولیه کمک کند:
۱. غلظت و بافت
عسل طبیعی معمولاً غلیظتر است و بهآرامی و بهصورت رشتهای پیوسته از قاشق پایین میریزد. عسل تقلبی (بهخصوص اگر با شربت قند یا گلوکز رقیق شده باشد) رقیقتر است و سریعتر جاری میشود.
۲. شکرکزدن
عسل طبیعی، بسته به نوع گل و دمای نگهداری، معمولاً پس از چند هفته تا چند ماه شکرک میزند (دانهدانه و کدر میشود) — این یک نشانهی طبیعیبودن است، نه خرابی. عسل تقلبی که با شربت ساخته شده معمولاً برای مدت طولانی شفاف و روان باقی میماند.
۳. طعم و رایحه
عسل طبیعی طعمی پیچیده دارد که بسته به نوع گل، کمی تلخی، ترشی یا تندی خفیف در تهمزهاش حس میشود. عسل تقلبی معمولاً فقط شیرینی یکنواخت دارد، بدون آن پیچیدگی طعمی.
۴. رفتار در آب
اگر یک قاشق عسل طبیعی را در یک لیوان آب بریزید، معمولاً بهآرامی تهنشین میشود و بهسختی حل میشود. عسل تقلبی سریعتر در آب پخش و حل میشود.
⚠️ نکتهی مهم: هیچکدام از این روشهای خانگی (مثل تست دستمال کاغذی یا تست آب) بهتنهایی قطعی نیستند و تولیدکنندگان تقلبی میتوانند برخی از این ویژگیها را هم شبیهسازی کنند. تنها راه تشخیص قطعی، آزمایش آزمایشگاهی (مثل تست پلن یا آنالیز قند) است. بهترین راه، خرید از منبعی است که سابقه و اعتبار مشخصی دارد و در صورت درخواست، برگهی آزمایش کیفیت ارائه میدهد.
تنها روش مطمئن و علمی
امروزه به جرات میتوان گفت تنها روش عملی برای تست کیفیت عسل، انجام آزمایشهای متعدد بر روی آن است که آن نیز تنها در برخی آزمایشگاههای خاص مواد غذایی و همکار سازمان غذا و دارو انجام میشود. در مورد تشخیص اصل بودن ژل رویال هم سئوال میشود که در یک مقاله جداگانه به آن میپردازیم
مهمترین آزمایشهای روی عسل شامل : آزمایش مقدار ساکاروز عسل ، آزمایش قندهای احیا کننده قبل از هیدرولیز ، رطوبت ، PH ، نسبت فرکتوز به گلوکز، HMF یا هیدروکسی متیل فورفورال و آزمایش پرولین عسل است که موارد را در مقاله دیگری با شرح و تفصیل بیشتری توضیح خواهیم داد.
در این تصویر یک نمونه از تستهای انجام شده بر روی یکی از محصولات هپی هانی را مشاهده میکنید. این نمونه مربوط است به عسل طبیعی زرشک.
راه دیگر برای تهیه عسل با کیفیت یافتن یک مرکز معتبر و اعتماد به آن است. هیچ روش دیگری واقعا مطمئن نیست.

باورهای عامیانه و روشهای خانگی برای تشخیص عسل طبیعی و تقلبی
روشهای متعددی برای تشخیص عسل طبیعی در بسیاری از وب سایتهای ایرانی و حتی خارجی یافت میشود که به نظر کارشناسان ما نمیتواند معتبر باشد. با این وجود برخی از این روشها را در ادامه مرور میکنیم.
برخی افراد شکرک زدن را نشانه عسل تقلبی میدانند و برخی بر عکس. اما شکرک زدن عسل هیچ ارتباطی به خالص یا غیر خالص بودن آن ندارد.
1 – تشخیص عسل طبیعی با انگشت:
مقدار کمی عسل را روی انگشت شست خود قرار دهید و با دقت بررسی کنید.
گفته میشود عسل خالص غلیظ است در حالی که عسل تقلبی روان ( هر چند غلظت عسل وابسته به نوع گیاه و میزان رطوبت آن است ). عسل خالص به سطحی که روی آن قرار میگیرد، می چسبد و نمیچکد.
علاوه بر این، طعم عسل ناخالص ممکن است به دلیل وجود شکر اضافه شده در آن در دهان باقی بماند .
2 – تست عسل با آب سرد
برای این آزمایش یک قاشق چایی خوری عسل مورد نظر را بردارید و در لیوان پر از آب سرد بریزید.
عسل ناخالص یا تقلبی در آب حل میشود، در حالی که عسل خالص که بافت متراکم تری دارد، درست در ته لیوان به صورت توده تهنشین میشود.
3- تشخیص عسل طبیعی با دستمال کاغذی
روش دیگری برای اینکار ریختن یک قطره عسل روی یک دستمال کاغذی یا پارچه سفید است. گفته میشود عسل طبیعی خالص جذب پارچه نمیشود و پس از شستن از خود لکهای به جا نمیگذارد، در حالیکه عسل تقلبی و ناخالص باعث ایجاد لکههای ماندگار روی پارچه میشود. این تست را با کاغذ سفید هم میتوانید انجام دهید.

4 – آزمایش عسل تقلبی با شعله آتش
گفته میشود عسل خالص قابل اشتعال است. روش کار به این ترتیب است که یک چوب کبریت خشک بردارید و آن را در عسل فرو کنید. چوب کبریت را به قوطی کبریت بزنید. اگر روشن شود، عسل شما پاک است. اگر روشن نشود، ممکن است تقلبی باشد و همچنین ممکن است مقدار رطوبت آن زیاد باشد. ( این روش راخودم امتحان کردم . به هیچ عنوان درست نیست )
5 – تشخیص عسل اصل با سرکه
در این روش گفته میشود باید یک قاشق غذاخوری عسل را با مقداری آب و ۲ تا ۳ قطره سرکه مخلوط کنید. اگر این مخلوط کف کند، احتمال تقلبی بودن عسل شما بسیار زیاد است. ( بهتر است یک قاشق عسل خود را هدر ندهید !!! )
6 – تست عسل طبیعی با حرارت دادن :
در این روش گفته میشود مقداری از عسل خالص خو را حرارت دهید ( خود اینکار باعث تخریب و از بین رفتن آنزیمهای عسل میشود ) اگر عسل خالص باشد، سریعا کاراملی می شود و کف نمیکند. اما در صورت ناخالصی عسل ممکن است کاراملی نشود ولی حالت حباب دار پیدا کند.
خلاصه اینکه : بسیاری از تفاوت های بین عسل خالص و تقلبی را تنها میتوان با تجهیزات آزمایشگاهی بررسی کرد. برخی خواص فیزیکی عسل طبیعی را فقط میتوان با میکروسکوپ مشاهده کرد. برای آشنایی بیشتر میتوانید مقالهی آزمایش عسل چیست و چگونه تفسیر میشود را مطالعه کنید.
عسل خالص متراکم است و فقط در یک مسیر ریزش میکند. بافت نرمی دارد، لایه لایه نمیشود و عطر و بوی شیرین متمایزی دارد. عسل خام، که در خالصترین شکل عسل است، اغلب هنگام مصرف یک احساس سوزش خفیف در انتهای گلو ایجاد می کند.
اگر بهدنبال خرید عسل طبیعی و اصل هستید، میتوانید از فروشگاه هپی هانی با ضمانت آزمایشگاهی تهیه کنید.
